İş Sağlığı ve Güvenliği Bölümü Rehberi

İş Sağlığı ve Güvenliği ve Bölümü Nedir?

Günümüzde çok fazlasıyla ihtiyaç duyulan meslek dalları arasında iş sağlığı ve güvenlik uzmanları da yer almaktadır. Şirketlerin karşılaşabileceği pek çok çeşitli risklere karşı alınacak önlemlerin ve analizlerin ortaya çıkarılarak bir yol haritası çizilmesi de bu meslek sahibi olan kişiler tarafından yürütülmektedir. Peki iş sağlığı ve güvenliği ve bölümü nedir? İş sağlığı ve güvenliği, kısa ismiyle İSG, iş yeri kapsamındaki işlerin yürütülmesi esnasında çeşitli sebeplerden kaynaklanan sağlığa zarar verebilecek etkenlerden korunmak için yapılan bilimsel ve sistemler çalışmalar olarak tanımlanabilir. İş sağlığı ve güvenliği kavramı, Avrupa Birliği kapsamında ise, 1980’li yıllar itibariyle önemsenmeye başlanmıştır. 1989 yılında ortaya çıkarılan 89/391/EEC sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Direktifi ana direktif olarak kabul edilmiştir. Bu ana direktiften sonra ise iş sağlığı ve güvenliği kapsamında yine bireysel direktifler de ortaya çıkarılmıştır. Türkiye’de ise 2012 yılından itibaren yürürlüğe giren 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Avrupa Birliği uyum süreci kontrolü altında faaliyetlere başlamıştır.

DİPNOT: Bu yazı sürekli güncellenecektir takipte kalın. SİZDE sorularınızı en alttaki yorum bölümünden sorabilirsiniz ve uzmanlarımız en kısa sürede size yanıt vereceklerdir.

İş sağlığı ve güvenliği bölümü, üniversitelerin ön lisans, lisans ve yüksek lisans programlarında örgün eğitim olarak verilen bir eğitim programıdır. İş sağlığı ve güvenliği uzmanlarını yetiştirerek piyasaya süren bu bölümde kişilerin başarılı bir performans göstermesi de gerekmektedir. Bu bölümü bitiren kişiler elde ettiği iş sağlığı ve güvenliği uzmanlığı diploma belgesi ile birlikte iş güvenliği ve uzmanı unvanını almaktadır. İş sağlığı ve güvenliği uzmanı olarak kariyerine devam etmek isteyen kişilerin bu bölümü tercih ederek gerekli eğitimleri arasında yarar vardır.

İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanı Nasıl Olunur?

İş sağlığı ve güvenliği uzmanı nasıl olunur sorusu da yine en çok sorulan sorular arasındadır. İş sağlığı ve güvenliği uzmanı olmak isteyen kişilerin iki yıllık ön lisans eğitimi veren meslek yüksek okullarını tercih etmeleri gerekmektedir. Bu meslek yüksekokullarındaki İş Sağlığı ve Güvenliği bölümü ya da dört yıllık lisans programı eğitimi veren üniversitelerin Mühendislik fakültelerinden mezun olma şartı aranmaktadır. Ayrıca mesleği icra etmek isteyen kişilerin de yine iş güvenliği yetki belgesine de sahip olmaları gerekmektedir.

İş sağlığı ve güvenliği uzmanı olmak için verilen eğitimler esasında 3 farklı kısma ayrılır. Bunlar ise ön lisans, lisans ve yüksek lisans alanlarıdır. Bahsettiğimiz üzere kişilerin kendi kariyerlerini iş sağlığı ve güvenliği uzmanı olarak sürdürmeleri açısından ön lisans programı olan iş sağlığı ve güvenliği bölümünü başarıyla bitirerek iş güvenliği yetki belgesini de almaları gerekmektedir.

Ön lisans eğitim görmeyen ancak üniversitelerin mühendislik fakültelerinden mezun olan kişilerin de yine piyasada iş güvenliği uzmanı olarak görev yapması mümkündür. Lisans programı ile isg yalnızca mühendislik bölümü fark etmeksizin, mühendislik fakültesinden mezun olanlar için geçerlidir. Bilgisayar mühendisliği, elektrik elektronik mühendisliği, makine mühendisliği, gıda mühendisliği, inşaat mühendisliği, ziraat mühendisliği, imalat mühendisliği, mekatronik mühendisliği ve yazılım mühendisliği ilk akla gelen mühendislikler olup aralarında iş sağlığı ve güvenliği olmak için ise herhangi bir ayrım yapılmamaktadır.

Yüksek lisans ile isg kapsamında değerlendirilmek isteyenler  de yine ilgili lisans mühendislik programlarından mezun olup yüksek lisans eğitimi almaları gerekmektedir. Yüksek lisans bölümleri kapsamında iş sağlığı ve güvenliği bölümü üzerinden eğitimlere devam edilerek yine bu alandaki eğitim de tamamlanabilir.

İSG Eğitimi Sertifikası Nasıl Alınır Şartları Nelerdir?

iş sağlığı ve güvenliği sertifikası

İş sağlığı ve güvenliği uzmanı olmak isteyen binlerce kişinin mutlaka iş sağlığı ve güvenliği eğitim sertifikasına da sahip olması gerekmektedir. Peki İSG eğitimi sertifikası nasıl alınır şartları nelerdir? İş güvenliği sertifikasının alınabilmesi için öncelikle kişilerin İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü İş Yeri Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavına katılmaları gerekmektedir. 

Bu sınavın başarıyla geçilmesi neticesinde ise ilgili sınıfa göre sertifika alınabilir. İş güvenliği süreci bir eğitim programından geçilerek tamamlanması gereken bir süreçtir. Bu eğitim ise bakanlık tarafından yetkilendirilmekte olan üniversiteler, kamu kurum ve kuruluşları ve bazı şirketler tarafından ele alınmaktadır. Eğitim programına katılmak için ise gerekli şartlar şunlardır:

  • Başvuru yapılmak istenen kuruma, üzerinde TC numarası beyan edilmiş ve iletişim bilgilerinin de yer aldığı ıslak imzalı başvuru yazısı,
  • Uygun programlarda lisans eğitimi alındığını gösteren diploma,
  • A sınıfı programına katılım gösterecekler için B sınıfı belgesi ve bu belge ile en az 4 yıl görev yaptığınızı kanıtlayan belgeler,
  • B sınıfı programına katılım gösterecekler için C sınıfı belgesi ve bu belge ile en az 3 yıl görev yaptığınızı kanıtlayan belgeler,
  • TC kimlik numarası yazılı beyanı

Tüm bu gerekli şartları yerine getiren kişilerin iş sağlığı ve güvenliği eğitim programlarına katılması uygun görülür. Eğitim programlarını ise başarıyla bitiren kişilerin iş sağlığı ve güvenliği sertifikasını alarak bu meslekteki gerekli belgeyi de edinmesi mümkündür.

İş sağlığı ve güvenliği Sınıfları ve Güncel Mevzuattaki Görevleri Nelerdir?

İş sağlığı ve güvenliği mesleği, eğitimleri kapsamında en çok merak edilen sorulardan biri ise iş sağlığı ve güvenliği sınıflarıdır. İSG sınıfları ve güncel mevzuattaki görevleri nelerdir? İSG sınıfları tehlike derecelerine göre A, B ve C şeklinde 3 sınıfa ayrılmaktadır. Bu sınıfları en az tehlikeden en çok tehlikeye göre sırayla açıklayacak olursak;

C sınıfındaki iş sağlığı ve güvenliği uzmanı, iş güvenliği kurslarına giderek sınavlarda başarılı olan herkesin sorumlu olacağı bir sınıftır. C sınıfı isg sertifikasına sahip olan kişiler sadece çok az tehklikeli sınıfta yer alan iş yerlerinde görevlerini yapmaktadır.

B sınıfı iş güvenliği uzmanları ise orta düzeydeki tehlike sınıfı olarak adlandırılan sınıftır. B sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sertifikasını almak için kişilerin en az 3 yıl boyunca c sınıfı iş güvenliği uzmanı olarak çalışması gerekmektedir. Ya da iş sağlığı ve güvenliği yüksek lisans programından mezun olmak da B sınıfı iş güvenliği uzmanı sertifikası için yeterli bir koşuldur. Gerekli şartları sağlayan kişilerin b sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavlarına girip başarılı olması durumunda b sınıfı iş güvenliği uzmanı sertifikası almaya da hak kazanmaktadır.

İş sağlığı ve güvenliği Sınavı Nedir? Kimler Katılabilir?

İş sağlığı ve güvenliği sertifikası alarak piyasada iş güvenliği uzmanı olarak çalışmak isteyen kişilerin mutlaka İSG sınavına da girmeleri gerekmektedir. İSG sınavı nedir? Kimler katılabilir?  İSG sınavı, kişilerin aktif iş güvenliği uzmanı görevlerine başlamaları ve devam etmeleri için gerekli olan bir sınavdır. 

İSG sınavına girecek olan adaylara, 5 farklı sertifika alanında çoktan seçmeli sorulardan oluşan test uygulaması tabi tutulacaktır. Her testte 50 soru yer alacak olup aynı tarih ve saatlerde 5 sertifika alanında yapılacak olan sınavlarda soru içerikleri de farklı olabilecektir.

Testler içerisinde ortak alanlar da olacaktır. 5 sertifika alanı ise şu şekilde sıralanabilir:

  • İş Yeri Hekimliği Testi
  • C Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Testi
  • B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Testi
  • A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı Testi
  • Diğer Sağlık Personeli Testi

Sertifika alanlarına bağlı kalmak üzere sınava başvuran aday sayısı 3.000 ya da daha altında olduğu durumlarda ÖSYM ilgili tarihlerde yazılı sınav yapabilecektir. Yazılı sınavda ise en az 20 açık uçlu soru yer alacaktır. Sınavlara giren aday sayısı 5.000 ya da daha altında olduğu durumlarda ise ilgili sertifika alanlarında sınav elektronik ortamda gerçekleştirilecektir.

Ayrıca iş yeri hekimliği sertifika alanı ile İş Güvenliği Uzmanlığı sertifika alanlarında sınavlara dahil olacak adayların sınavlarda başarılı olma koşulu en az 70 puan ve üzeridir. Diğer sağlık personeli sertifika alanında sınavlara dahil olacak kişilerin ise sınavlarda başarılı olabilmeleri için en az 60 puan almaları gerekmektedir.

İş Sağlığı Güvenliğinde İş Olanakları

İş sağlığı güvenliğinde iş olanakları bu bölümü okuyanlar, okumayı düşünenler ya da bu bölümden başarıyla mezun olan kişilerin en çok araştırma yaptığı konular arasında yer almaktadır. Bunun için öncelikle iş güvenliği uzmanlarının çalışma alanlarının bilinmesi gerekmektedir. Bu açıdan bakıldığında genellikle iş güvenliği ve uzmanları şantiyelerde, sanayi bölgelerinde, endüstriyel iş alanlarında, inşaat sahalarında daha fazla görev almaktadırlar. Ayrıca yine ofislerin bulunduğu şirket bölgelerinde de görev yapmakta olan iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarının genel anlamda tehlike arz edebilecek hemen her yerde görevleri bulunabilir. Bu anlamda iş sahaları da yine tehlike sınıflarına göre ayrılabilmektedir. Buna göre maden yatakları, endüstriyel alanlar gibi ş sahaları daha yüksek tehlikeli alanlar iken ofisler, şirketler gibi yerleşik düzene sahip iş yerlerin ise daha az riskli, tehlikesi düşük olarak nitelendirilebilir. Buna göre iş olanaklarını da araştırmak gerekmektedir.

İş sağlığı ve güvenliği uzmanı, iş yeri hekimi gibi çeşitli meslek dallarından kişiler genellikle firmalar tarafından en çok ihtiyaç duyulan meslek dallarıdır. Nitekim çalışanın sağlığı ve güvenliğinin sorumluluğunu taşıyan firma, şantiye sahiplerinin mutlaka iş sağlığı ve güvenliği uzmanları ile iletişime geçerek bir iş planlaması da yapmaları gerekmektedir. Bu açıdan bakıldığında iş güvenliği uzmanlarının çok kolay biçimde özel şirketlerde, firmalarda iş bulacağını da söylemek mümkündür. Nitekim proje bazlı çalışan ve ciddi anlamda iyi paralar da kazanan iş güvenliği uzmanları mevcuttur. Adından söz ettirmiş ve tecrübe sahibi de olan kişilerin iş bulmaları daha kolay olabilecekken bu alanda yine kendini geliştirerek tecrübelerini artırmaları, neticesinde de başarılı iş politikalarını yönetmeleri kendileri için de avantajlı olacaktır.

Kamuda İş Sağlığı Güvenliği Uzmanı

İş sağlığı ve güvenliği uzmanı olan kişiler sadece özel sektörde değil kamu kurumlarında da görev yapabilmektedir. Kamuda iş sağlığı güvenliği uzmanı olarak görev yapan kişiler memur olarak da nitelendirilir. Kamu tarafındaki iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarının özel sektördeki meslektaşlarına da örnek teşkil etmeleri gerekmektedir. Bundan dolayı hem uzmanların görev tanımları hem de İSG uygulamaları açısından dikkatle uygulanması gereken faaliyetler iş güvenliği hizmetleri olarak tanımlanmaktadır.

Kamu tarafındaki iş güvenliği hizmetleri kapsamında çalışan temsilcileri, çalışanalar, iş veren olarak nitelendirilen devlet, iş yeri olarak kurum, sertifika sahibi olarak personel İSG uygulamaları için ana paydaş olarak ele alınabilir. Bu paydaşlar haricinde özel sektörde ortak tanımlamalar da mevcuttur. İşyeri hekimi, iş kazası, işyeri hekim ve güvenlik birimi, onaylı defter, melek hastalığı, risk değerlendirmesi, ortak sağlık ve güvenlik birimi, tehlike sınıfı ve toplum sağlığı gibi temel kavramlar hem özel sektörde hem de kamu kurumlarında geçerli olan ortak terimlerdir.

İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanının Görev ve Sorumlulukları

tarım işçiliği
tarım işçiliği

Özel sektörde ya da devlet kurumlarında aktif faaliyetlerini sürdürmekte olan iş sağlığı ve güvenlik uzmanlarının ilk temel görevi ilgili firmada çalışan personellerin sağlık ve güvenliklerini garantiye almaktır. Her türlü risk analizini de yaparak olası tehlikelere karşı önlemler alınması bu kişiler tarafından yönetilmekte, kontrol altına da alınmaktadır. İş sağlığı ve güvenliği uzmanının görev ve sorumlulukları temel anlamda şunlardan oluşmaktadır:

  • İşçi güvenliğini ve sağlığını tehlikeye atacak her türlü faaliyeti engellemek,
  • Oluşan ya da oluşabilecek kazaların nedenlerini tespit etmek,
  • Kaza gibi olayların nasıl önleneceğine dair araştırmalar yapmak,
  • Çalışan personelleri potansiyel tehlike içeren iş metotlarından ya da materyallerinden korumaya yönelik önlemler almak,
  • Yasal düzenlemelere ve güvenlik standartlarına uygunluğun sağlanması için iş yeri ortamlarını, uygulamalarını, ekipmanlarını incelemek,
  • Sürekli atmosfer izleme, gürültü anketleri, asbest yönetimi planları ve havalandırma araştırmaları gibi hijyen programları faaliyetlerini sürdürmek,
  • Analiz çalışmaları için gaz, toz ya da diğer potansiyel toksik madde örneklerini almak,
  • Çalışan rahatlığını, sağlığını ya da performansını etkileyecek olan her türlü egzoz ekipmanı, aydınlatma, havalandırma ya da diğer koşulların yeterliliğini araştırmak,
  • Sağlık ya da güvenlik konuları üzerinde eğitim programlarının düzenlenmesini sağlamak,
  • Sağlık konuları ile ilgili olarak şikayetleri araştırmak,
  • Kamu sağlığı mevzuatına uygunluğundan emin olmak adına tesisleri denetlemek,
  • Tehlikeli olabilecek ekipman ya da koşulların düzeltilmesi adına mühendisler ile iş birliği yapmak,
  • Acil durum çalışmaları geliştirmek,
  • Güvenlik ekipmanı, yangın önleme ekipmanı ya da ilk yardım malzemelerinin varlığının sağlanması için belirtilen alanları kontrol etmek.

Bu gibi görev ve sorumluluklara sahip olan iş sağlığı ve güvenliği uzmanları firmalar için çok fayda sağlayacak meslek dalları arasında yer almaktadır. Özellikle de belirttiğimiz üzere endüstriyel alanlarda, inşaat sahalarında, maden yataklarında ya da bu tarz tehlikenin çok yüksek olduğu yerde iş sağlığı ve güvenlik uzmanlarının üzerinde çok büyük sorumluluklar da yer almaktadır.

Tehlikenin az olduğu yerler olarak değerlendirilen ofisler, şirketler, firmalar gibi alanlarda da yine oluşabilecek iş tehlikeleri, kazalarına karşı da iş güvenlik uzmanlarının mutlaka önlemler alması gerekmektedir. Bu kapsamda firma sahiplerinin, proje sahiplerinin bünyesinde yer alan çalışanlarının sağlık ve güvenliklerinin önlemini almaları açısından da yine iş güvenlik uzmanları ile ortak karar almalarında yarar vardır.

İş Sağlığı ve Güvenlik Uzmanlarının Nitelikleri

Çeşitli iş sahalarında görev yapacak olan iş sağlığı ve güvenlik uzmanlarının birçok niteliğe de sahip olması gerekmektedir. Yeni mezun olup işe başlayan ve alanında tecrübesiz olan kişiler de süreç ilerledikçe çeşitli niteliklere sahip olabilecek ve işlerinde de kendilerini daha iyi noktalara getireceklerdir. Bu anlamda iş sağlığı ve güvenlik uzmanlarının nitelikleri olarak şunları sıralamak mümkündür:

  • Problemlere karşı etkili olabilecek çözümler üretmek,
  • İş tanımlarını öncelik sırasına göre düzenlemek,
  • Ekip çalışmasına uyum göstermek,
  • Detaylara inmek ve detayları analiz etmek,
  • Stresli durumlar karşısında olabildiğince sakin davranmak,
  • MS Office gibi bilgisayar programlarına hakim olmak

İş Sağlığı Güvenliği Mesleğinde Maaşlar?


Ortalama 3.500 ile 4.000 TL arasında maaş alan ve gerçek manada çeşitli işletmeler için çok gerekli olan iş sağlığı ve güvenlik uzmanlarının aktif faaliyet alanları da çok geniştir. Her türlü risk grubundaki kişilere, işletmelere karşı çözüm önerileri sunması, planlı bir iş süreci tasarlaması ve eğitimler de vermesi iş güvenliği uzmanlarının sorumlu olduğu alanlardır. Firma sahipleri ve yöneticilerinin de yine bu noktada olabildiğince mantıklı düşünerek hareket etmesinde yarar vardır. Bünyesinde yüzden fazla işçi çalıştıran ve her türlü risk durumuna karşı da önlem alması gereken yöneticilerin bu anlamda iş güvenliği uzmanları ile iletişime geçerek durum analizi yapmaları, sorunlara karşı çözümler üretmeleri neticesinde de güvenlik önlemlerini alarak çalışan sağlıklarının da garanti altına alınması mutlaka sağlanmalıdır.

Bu yanıtlar yeterli gelmediyse yorum yaparak uzmanlarımızın size dönüş yapmasını sağlayabilirsiniz.

YORUMLAR

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir